PROTESTI PROTIV TRAMPA – AUTOKRATIJA U DEMOKRATSKOM OKLOPU

Blog Argument

Piše: Slobodan Martinović (Subejktivni mislilac)

Dok se širom Sjedinjenih Država građani okupljaju protiv Donalda Trampa, povodom njegovog “novog početka”, čini se da je Amerika suočena s paradoksom – autokratskim stilom vladanja u okviru demokratskog sistema. Tramp je, zapravo, preuzeo recept koji autokrate širom sveta godinama usavršavaju: uništiš institucije, oslabiš obrazovanje, privatizuješ državu i vladaš.

Njegov način vladanja zasniva se na ličnoj lojalnosti, populističkoj retorici i svesnom urušavanju poverenja u javne institucije. Kada se institucije obesmisle, a znanje i stručnost proglase “elitizmom”, građani postaju zavisni od “vođe” koji nudi jednostavna rešenja za složene probleme. To je suština autokratije, bez obzira da li se događa u Moskvi, Ankari, Budimpešti, Beogradu ili – Vašingtonu.

Razlika između Trampa i većine drugih autokrata jeste u izvoru bogatstva. Tramp nije stvorio carstvo iz državnog budžeta, već iz privatnih poslova, ali pokušava da pretvori državu u sopstvenu korporaciju. U njegovom sistemu vrednosti, javni interes postoji samo ukoliko se poklapa s ličnim.

Protesti koji danas ispunjavaju američke ulice nisu samo izraz neslaganja s politikom jednog čoveka – oni su pokušaj da se odbrani ideja demokratije od njenog izopačenja. U vremenu kada populizam oblači masku “narodne volje”, a autokrate postaju “spasioci nacije”, odgovornost građana postaje presudna.

Tramp nije jedini problem, ali jeste simptom dublje krize – krize poverenja, znanja i institucija. I zato borba protiv njegovog modela vladanja prevazilazi stranačke granice: to je borba za smisao demokratije u 21. veku.

PROTESTI PROTIV TRAMPA – AUTOKRATIJA U DEMOKRATSKOM OKLOPU