Piše: Slobodan Martinović
Niko nije nadležan za biodiverzitet
Na Zahtev za informaciju od javnog značaja, za stanje biodiverziteta posle seče šume oštećenje požarom u zaštićenom području „Subotička peščara“, dobio sam sledeći odgovor od upravljača, korisnika i Zavoda za prirodu. Odgovor korisnika JP „Vojvdinasume“: JP „Vojvodinašume“ ne raspolaže podacima o stanju biodiverziteta, jer ne postoji zakonsko utemeljenje da je nakon seče potrebno utvrđivati stanje biodiverziteta. Oni su seču šume obavili po Zakonu o šumama.Odgovor upravljača JP „Palić-Ludaš“, terenska beleška čuvara, opis aktivnosti i slika seče šume: Su07 radanovačka šuma sa predstavnicima JP „Vojvodinašume“ obilazak lokacije požara i dogovaranje na terenu kako da se radi sanacija požara. Dogovor da će uz prisustvo čuvara ZP po uslovima Zaštite prirode odraditi za početak samo seču izgorele borove šume, unutar te lokacije smo označili stanište šumske sove (Strix aluco) i dogovorili da u tom okruženju ostave bele topole. Uz pregled hranilišta, šta treba još da se pokosi, aktivnost kunića i konstataciju da je sve u skladu sa uslovima, to je izveštaj. Prema članu 68a Zakona o prirodi upravljač bi trebao da formira Savet korisnika, ali ga nije formirao.Odgovor Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode: O sprovođenju samih mera zaštite prirode stara se upravljač zaštićenog područja JP „Palić-Ludaš“. Za sve detaljnije informacije šta se dešava na terenu upućujemo vas JP „Vojvodinašume“ i JP „Palić-Ludaš“, a zavod će stručni nadzor obaviti u adekvatnom vegetacionom periodu, godišnjeg doba, kako bi se konstatovao učinak predloženih mera i ustanovili dalji koraci u cilju revitalizacije požarišta i samog zaštićenog područja.Zakon o zaštiti prirode, član 74. kaže: Zabranjeno je korišćenje, uništavanje i preduzimanje drugih aktivnosti kojima bi se mogle ugroziti strogo zaštićene divlje vrste biljaka, životinja i gljiva, uključujući i ptice i njihova staništa. Uredba Vlade Republike Srbije PIO “Subotička peščara”, član 5. kaže: Na području „Subotičke peščare“ u režimu zabranjeno je: 1) uznemiravanje, uništavanje i sakupljanje vrsta zaštićenih kao prirodne retkosti i vrsta stavljenih pod kontrolu korišćenja prometa; 2) pošumljavanje travnih i potencijalno travnih površina, a na šumskom zemljištu pošumljavanje čistina i ostalih otvorenih površina, osim fragmentarno u cilju revitalizacije staništa; 3) pošumljavanje alohtonim vrstama; 4) seča hrasta lužnjaka, kao i čista seča sastojina ili grupacija ostalih autohtonih vrsta, itd.Zakon o zaštiti prirode.Obaveze upravljača Član 68.U upravljanju zaštićenim područjem upravljač, je dužan naročito da: 1) čuva zaštićeno područje i sprovodi propisane režime zaštite; 5) osigura neometano odvijanje prirodnih procesa i održivog korišćenja zaštićenog područja; 5a) daje saglasnost za obavljanje naučnih istraživanja, izvođenje istražnih radova, snimanje filmova, postavljanje privremenih objekata na površinama u zaštićenom području i daje druga odobrenja u skladu sa ovim zakonom i pravilnikom o unutrašnjem redu i čuvarskoj službi;6) obezbedi nadzor nad sprovođenjem uslova i mera zaštite prirodeOrganizacije za zaštitu prirode; Član 103. Poslove zaštite prirode i prirodnih dobara koja se nalaze na teritoriji Republike Srbije obavlja Zavod za zaštitu prirode Srbije. Zavod za zaštitu prirode Srbije, za teritoriju Republike Srbije vodi registar zaštićenih prirodnih dobara i informacioni sistem o zaštiti prirode (baze podataka o zaštićenim prirodnim dobrima, staništima, zaštićenim vrstama, područjima ekološke mreže), izrađuje Plan zaštite prirodnih dobara, izrađuje stručne osnove za Program zaštite prirode i prirodnih vrednosti Republike Srbije i Izveštaj o stanju prirode.Poslove zaštite prirode i prirodnih dobara koja se celom ili većim delom svoje površine nalaze na teritoriji Autonomne pokrajine Vojvodine, obavlja Pokrajinski zavod za zaštitu prirode.Pored Zakona o prirodi, Pravilnika, Uredbe, upravljača, korisnika i zavoda gde su precizno navedene aktivnosti koje su zabranjene u zaštićenom području, nadležne institucije u svojim odgovorima “nisu nadležne” za stanje biodiverziteta u PIO “Subotička peščara”. Pokrili se pečatom i potpisom, bez činjeničnog stanja, i rade šta hoće i kako hoće u zaštićenom području. Ocena stanja biodiverziteta je potrebna u ekosistemu bez obzira da li je područje pod zaštitom ili ne.Zaključak je da odgovornost, za seču šume i stanje biodiverziteta u PIO “Subotička peščara”, snose podjednako upravljač JP “Palić-Ludaš”, korisnik JP „Vojvdinašume“ i Pokrajinski zavod za zaštitu prirode.
